Windmolens en gezondheid: een goede buur zijn

De gemeente en inwoners van Amsterdam worstelen met de vraag of er gezondheidseffecten zijn van windmolens en hoe we die kunnen beperken. Amsterdam Wind volgt op dit gebied de wettelijke kaders en wetenschappelijke experts van RIVM en GGD Amsterdam.

Op 19 april waren o.a het RIVM en de heer de Laat (LUMC) aanwezig op een bijeenkomst die de gemeente Amsterdam over gezondheid en hinder organiseerde. Die kun je hier terugkijken: https://vimeo.com/539252458/27772bf30d

Amsterdam Wind zette ook de feiten voor je op een rij en legt uit hoe cooperaties een goede buur kunnen zijn door hinder te beperken.

  1. Windmolens zijn schoon

Voor de meeste mensen leveren windmolens geen problemen op voor de gezondheid maar juist voordelen. De lucht wordt schoner en we gaan klimaatverandering tegen. Voor een kleine groep omwonenden kán er hinder optreden door het geluid maar dat is niet altijd het geval. Met een goede coöperatieve aanpak kunnen we hinder bovendien beperken, bijvoorbeeld door te kiezen voor stille turbines en goede locaties.

Bij een afweging over het wel of niet plaatsen van windmolens moeten we eerst de vergelijking met andere energiebronnen maken. Netto verbetert de luchtkwaliteit ten opzichte van fossiele bronnen. Daarmee zorgen windmolens dus op de gehele bevolking bekeken juist voor minder gezondheidsschade.

  1. Geen gezondheidsschade

Het RIVM heeft uitgebreid onderzoek gedaan en trekt een eenduidige conclusie: er is geen bewijs dat windmolens mensen ziek maken. Een kleine groep direct omwonenden kan wel mogelijk hinder ondervinden, maar onderzoek kan geen causaal verband vinden tussen deze hinder en gezondheidseffecten. De hinder en ergernis die mensen mogelijk kunnen hebben van windmolens, komt niet alleen door het geluid maar heeft ook te maken met hoe mensen tegenover windmolens staan. https://www.rivm.nl/geluid

Hoeveel last iemand heeft van het geluid hangt af van de context en de locatie. De ontvanger speelt een rol. Iemand die windmolens als indringers beschouwt, zal eerder last hebben van het geluid. Iemand die ze ziet als schone energiebronnen heeft meestal geen last. Er bestaat een sterk verband tussen de mate waarin windmolens als landschap verstorend worden gezien en de mate waarin mensen klachten ervaren van de turbines. Wat je van windmolens vindt, blijkt cruciaal in het ontstaan van gezondheidseffecten. Als je windmolens ziet en je vindt ze storend, heb je eerder last van het geluid. In het artikel van De Correspondent lees je meer over hoe dit werkt.

Windmolens maken geluid. Soms moeten we een stapje terug doen om te beseffen wat we allemaal al accepteren. Van de snelweg accepteren we al heel lang forse gezondheidsschade. Het is bewezen dat fijnstof onze longen ziek maakt. Het is bewezen dat het geluid van de snelweg op sommige plekken te hard is en mensen er slecht van slapen of hoge bloeddruk van krijgen. Van windmolens is dit niet bewezen, terwijl windmolens al lang onderdeel uitmaken van ons landschap. Wel zijn er een paar individuele windparken waarbij veel omwonenden last hebben van geluid. De windmolens staan daar te dichtbij of er is iets mis met de techniek. Dat moeten we te allen tijde voorkomen!

  1. Laagfrequent geluid

Van laagfrequent geluid is nooit aangetoond dat dit gezondheidsschade veroorzaakt. Laagfrequent geluid bestaat al heel lang en is overal om ons heen: door verkeer, industrie en elektrische apparaten. We juichen onderzoek naar laagfrequent geluid wel toe, omdat er steeds meer laagfrequent geluid om ons heen ontstaat.

Meer info over Laagfrequent geluid:  https://www.rivm.nl/sites/default/files/2020-09/Factsheet%20laagfrequent%20geluid.pdf.

  1. De afstand: windmolens verder weg vermindert hinder

Het geluid van windmolens neemt sterk af met de afstand. Dus hoe verder weg, hoe minder geluidhinder. Dat pleit er dus voor om windmolens verder weg van woningen te plaatsen.

In de Nederlandse wet accepteren we 8 tot 9% gehinderden rondom windmolens. Deze norm is destijds zo opgesteld omdat dit acceptabel wordt geacht. Net als dat we een bepaald aantal gehinderden door wegverkeer accepteren. Nederland is dichtbevolkt en daarom kunnen de windmolens niet op 2 km afstand van woningen.

Ter vergelijking: bij verkeerslawaai geldt voor bestaande woningen een “voorkeurswaarde” van Lden = 48 dB(A), maar er kan een ontheffing worden verleend tot een maximale grenswaarde van Lden=58 dB(A) (buiten de stad). In bepaalde situaties is zelfs een geluidsniveau tot 68 Db(A) toegestaan. Dit is aanzienlijk hoger dan bij windmolens is toegestaan (NB: 10 dB meer wordt ervaren als 2x zo hard).

Er is geen wetenschappelijke onderbouwing voor de vuistregel die je wel eens hoort: 10 x de tiphoogte als afstand aanhouden tot windturbines. Er zijn ook onderzoeken waaruit blijkt dat mensen nog steeds hinder hebben op 2 kilometer afstand, wat niet van het geluid kan komen want de molens zijn dan niet meer hoorbaar.

5. Coöperatieve aanpak: hinder verminderen

Amsterdam Wind is een samenwerking van coöperaties. Coöperaties willen de energietransitie verder brengen met oog voor de omwonenden. Omdat coöperaties geen winstoogmerk hebben, kunnen ze maatregelen nemen die een beetje ten koste gaan van de opbrengst, maar beter zijn voor omwonenden:

  • Stillere windturbines kiezen
  • ‘Uilenveren’ op de wieken plaatsen
  • Goede afstanden kiezen in het ontwerp
  • Gevelisolatie bij de woningen dichtbij
  • Slagschaduw tot minimum beperken door een stilstandregeling

6. Coöperaties als goede buur

Via lokaal eigendom ben je samen mede-eigenaar van de windmolens en kun je dus een goede buur zijn. Coöperaties hoeven niet de hoogste winst en kiezen ervoor om hinder te beperken. We maken hierover afspraken op maat met de buurt.

Je stoort je ook veel minder aan een windmolen die deels van jou is. Sterker nog: het maakt best een beetje trots dat ‘jouw’ molen schone energie opbrengt en ook nog eens profijt levert voor de buurt!

Verder lezen

Lees meer over het onderzoek van de GGD naar het effect van windmolens op de gezondheid van omwonenden.

Ook “de Correspondent” over het onderwerp in Factcheck: ‘Windmolens veroorzaken gezondheidsschade bij omwonenden’

Het RIVM publiceerde in oktober 2020 een update onder de titel ‘Gezondheidseffecten van windturbinegeluid: een update’. Of lees het volledige rapport.

 

 

 

Hoe werkt een energiecoöperatie?

Iedereen kan lid worden van een energiecoöperatie. Een coöperatie heeft een gezamenlijk doel: samen de energietransitie verder op weg helpen.

Windenergie is nou eenmaal een onderdeel van de oplossing voor het klimaatprobleem

Windenergie is nou eenmaal een onderdeel van de oplossing voor het klimaatprobleem, zegt Michiel Warmer (36)

Hoe zit het met windmolens en vogels?

Windmolens hebben effect op vogels, en daar houden we rekening mee. En we plaatsen het effect ook graag in perspectief.

Vroege Vogels laat een ander geluid horen

Wat is schadelijker voor vogels? De gevolgen van klimaatverandering, het uitsterven van insecten, of een windmolen?

Gemeentebestuur past zoekgebieden windenergie aan

De zoekgebieden voor windmolens die de Gemeente Amsterdam in maart vorig jaar aanwees, worden aangepast. De gemeenteraad van Amsterdam stelde in maart 2020 vast dat er plek moet worden gevonden voor circa 17 molens. Hiervan kunnen er 8 of 9 worden neergezet in het Westelijk Havengebied. De rest moest elders in Amsterdam plek krijgen.
Wethouder Marieke van Doorninck maakte 11 maart 2021 bekend dat de grenzen van sommige zoekgebieden zijn aangepast. Ook is er een prioritering aangebracht: groene, gele en rode gebieden. In groene gebieden wordt eerst gezocht. Mocht het niet lukken daar alle windmolens te plaatsen, dan wordt gekeken in de gele gebieden.

De kaart met de aangepaste zoekgebieden

De gebieden waar als eerste wordt gezocht zijn de Haven, Noorder IJplas/Cornelis Douwesterrein, de ring A10 Noord, het IJmeer bij Strandeiland/Buiteneiland, Sciencepark, de Diemerscheg, de Waternet locatie bij Weesperkarspel en knooppunt Holendrecht. Dit betekent dat de Amstelscheg, de Gaasperplas, Zeeburgereiland en de baai voor IJburg vrijwel zeker afvallen als locaties. Lees hier meer.

De gemeenteraad beslist in mei 2021 over de zoekgebieden, als zij de RES 1.0 voor Amsterdam gaat vaststellen.

Raadsvergadering over de RES

Op 14 januari a.s. vergadert de commissie Financiën en Economische Zaken van de gemeenteraad van Amsterdam over de RES.

Online inspreken op 12 januari

Voor de Kerst zijn er al veel aanmeldingen binnen gekomen om te komen inspreken. Daarom besloot de commissie een aparte online inspreekavond te organiseren. Deze vindt plaats op 12 januari, ‘s avonds.

Wil je inspreken? Meld je hier aan.

Verslag participatieavond, met een definitief participatieplan

Op 17 november j.l. vond een participatieavond plaats.

Naar aanleiding van de opmerkingen en suggesties die tijdens de avond zijn gedaan, is het Participatieplan aangepast: lees het particpatieplan Noorder IJ-Plas.

Wilt u blijven meepraten, tijdens de bewonersraden in de loop van 2021? Laat het ons weten en meldt u aan via het aanmeldformulier voor de bewonersraden.

Informatieavond 17 november 

Op dinsdag 17 november organiseren Amsterdam Wind en NDSM Energie een informatieavond voor bewoners over het participatieplan voor de ontwikkeling van windmolens bij de Noorder IJplas.

Achtergrond
De gemeente Amsterdam heeft in eerdere bijeenkomsten in juni van dit jaar verklaard dat zij streeft naar een klimaatneutrale stad. Om klimaatneutraal te kunnen worden is het produceren van duurzame energie van groot belang. Zonnepanelen op daken en windturbines bieden hiervoor mogelijkheden. In juni heeft de gemeente toegelicht dat zij in het Noorder IJplas gebied mogelijkheden ziet voor het plaatsen van een aantal van deze windturbines. Dit gebied is in de Windvisie van 2012 al door de gemeente aangewezen als locatie voor windturbines. In de recente concept Regionale Energie-strategie is dit nogmaals bevestigd.

Dit gaan Amsterdam Wind en NDSM Energie uitwerken en uitvoeren, maar niet alleen.
Iedereen die dat wil kan met ons meedoen. Meedoen door mee te denken over waar windturbines kunnen worden geplaatst en eventuele te treffen maatregelen bij de plaatsing.
Maar ook door mee te investeren en mede-eigenaar te worden van de turbines. En door op de hoogte te blijven van de voortgang en tussentijdse resultaten.

Onze ideeën hierover hebben we opgeschreven in een concept-participatieplan.

Het participatieplan willen we graag online met u bespreken op 17 november 2020. Wij horen dan graag wat u van dit participatieplan vindt. Heel concreet willen we graag weten of u de aanpak voor informatievoorziening en mogelijkheden voor meepraten volledig vindt en of u daarin voldoende momenten ziet waarop u uw inbreng kan geven op de onderwerpen die voor u belangrijk zijn.

Wanneer? Dinsdagavond 17 november 19.00 – 20.30 uur 

Waar? Online

Vanwege Covid-19 kunnen we u helaas niet uitnodigen voor een fysieke bijeenkomst.
De link voor het online gesprek krijgt u toegestuurd na aanmelding.

Bewonersavond 17 november 2020
Geef je keuze aan *
Wil je de nieuwsbrief van Amsterdam Wind ontvangen?

Het verslag van de bijeenkomst in juni vindt u hier: Verslag bewonersavonden windenergie Noorder IJ-plas